სტატია N1-4: ვაუჩერის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების დაბეგვრა

257
0

1.       ვაუჩერის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების დღგ-ით  დაბეგვრის სპეციალური წესების შემოღების მიზანი

გაყიდვების გაზრდის და ხელშეწყობის მიზნით მეწარმე სუბიექტები ხშირად გამოსცემენ ინსტრუმენტებს – ვაუჩერებს, რომელთაც გააჩნიათ ნომინალური ფასი და რომლითაც მომხმარებელს მეწარმე სუბიექტთან შეუძლია მომავალში შეიძინოს საქონელი ან/და მომსახურება ე.ი. გამოიყენოს ვაუჩერი როგორც ანაზღაურება. უმეტეს შემთხვევაში ვაუჩერების მომხმარებელზე რეალიზაცია ხორციელდება ნომინალურ ფასზე ნაკლებ ფასად ე.ი. ფასდაკლებით, რაც მომხმარებელს უჩენს სურვილს შეიძინოს ინსტრუმენტი იმ შემთხვევაშიც კი, როცა უახლოეს პერიოდში ის არ აპირებს საქონლის და/ან მომსახურების შეძენას, მაგრამ შეძენილ ვაუჩერს გამოიყენებს მომავალი შეძენების დროს, რაც თავის მხრივ ზრდის და ხელს უწყობს მეწარმე სუბიექტის გაყიდვებს. ფასდაკლების ეფექტის გარდა, ვაუჩერის გამოშვებითა და აგენტების მეშვეობით მისი რეალიზაციის გზით, ხდება მეწარმე სუბიექტის ცნობადობის და ხელმისაწვდომობის გაზრდა, რაც ასევე ხელს უწყობს გაყიდვების ზრდას.

ტრადიციული საგადახადო საშუალებებიდან განსხვავებით (ფული, ელექტრონული ფული, კრიპტო ვალუტა) ვაუჩერების გამოყენება დროში შეზღუდულია ე.ი. ვაუჩერს გააჩნია მოქმედების ვადა, რომლის ფარგლებშიც უნდა მოხდეს მისი განაღდება – გამოყენება. ასეთი ვადის არ არსებობის შემთხვევაში კი გამოიყენება სამოქ. კოდს.  §129 -ით გათვალისწინებული სახელშეკრულებო მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა, რომელიც 3 წელს შეადგენს.

ვაუჩერის გამოყენების ვადაში შეზღუდვის მიუხედავად ვაუჩერის მეშვეობით შეიძლება საქონლის და/ან მომსახურების შეძენა განხორციელდეს მისი შეძენიდან რამდენიმე წლის შემდეგ ან ვაუჩერს ისე გაუვიდეს გამოყენების ვადა, რომ მისი განაღდება საერთოდ არ განხორციელდეს.  ევროკავშირის საგადასახადო ნორმებში ვაუჩერის დაბეგვრის სპეციალური წესის შემოღების მიზანი იყო, ერთის მხრივ, მეწარმე სუბიექტისთვის გადახდილი თანხა დღგ-ით დაბეგრილიყო იმ საანგარიშო პერიოდში, რომელშიც მოხდა მათი რეალიზაცია, ხოლო, მეორეს მხრივ, დღგ-ით დაუბეგრავი არ დარჩენილიყო ვაუჩერის გამოუყენებლობის შემთხვევები. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ვაუჩერში გადახდილი თანხები ვერ ჩაითვლებოდა ავანსად და ვერ დაიბეგრებოდა მიღებული ავანსის დღგ-ით დაბეგვრის  ზოგადი ნორმების მიხედვით, რადგან მომხმარებლის მიერ ვაუჩერის შეძენისას იდენტიფიცირებული არ არის მისაწოდებელი საქონელი ან/და გასაწევი მომსახურება, საქონლის ან/და მომსახურების ერთეულის ფასი და მისაწოდებელი ოდენობა, რაც გამორიცხავს მიღებული თანხის ავანსად აღიარებას.

ვაუჩერების დაბეგვრასთან დაკავშირებით ევროკავშირის ნორმებმა იდენტური ასახვა პოვა საქართველოს საგადასახადო კოდექსში.

ვიდეო კომენტარის სანახავად ეწვიეთ ბმულს: ვიდეო კომენტარი N1-4

2.       ვაუჩერის დეფინიცია  და მისი სახეები

დღგ-ს მიზნებისთვის, ვაუჩერს წარმოადგენს ინსტრუმენტი (§157.ს.)

  1. რომელიც ერთი ან რამდენიმე მეწარმე სუბიექტის მიერ აღიარებულია როგორც ანაზღაურების საშუალება, ე.ი. მომხმარებელს შესაბამის მეწარმე სუბიექტთან შეძენილი საქონლის/მომსახურების ღირებულების გადახდა შეუძლია აღნიშნული ინსტრუმენტით, და
  2. რომელშიც ან რომელთანაც დაკავშირებულ დოკუმენტში იდენტიფიცირებულია
    • მისაწოდებელი საქონლის/მომსახურება, ან
    • საქონლის/მომსახურების მიმწოდებელი მეწარმე სუბიექტი
  3. რომელშიც ან რომელთანაც დაკავშირებულ დოკუმენტში იდენტიფიცირებულია ინსტრუმენტის გამოყენების პირობები.

ვაუჩერები შეიძლება არსებობდეს როგორც მატერიალური ფორმით (მაგ.: ტალონების, ბარათების, პლასტიკური ბარათების და სხვ. მსგავსი ფორმით), ასევე არამატერიალური, ელექტრონული ფორმით.

ქართულ რეალობიდან ვაუჩერს წარმოადგენს მაგალითად სავაჭრო სუბიექტების მიერ გამოცემული სასაჩუქრე ბარათები,  სავაჭრო ცენტრების მიერ გამოცემული, ნომინალური ფასის მქონე, ბრენდირებული პლასტიკური ბარათები, რომლითაც მომხმარებელს შეუძლია საქონელი/მომსახურება შეიძინოს სავაჭრო ცენტრში არსებულ მეწარმე სუბიექტებში. ვაუჩერს წარმოადგენდა ასევე მობილური ოპერატორების მიერ გამოშვებული ნომინალური ფასის მქონე, ტელეფონის ბალანსის შესავსები ბარათები (ე.წ. მონო და ლაი-ლაი ბარათები).

3.       დღგ-ს მიზნებისთვის ვაუჩერს არ განეკუთვნება

ვაუჩერს არ წარმოადგენს ისეთი ინსტრუმენტები, რომლებიც მომხმარებელს საქონლის/მომსახურების შეძენისას ანაზღაურების თანხაზე მხოლოდ ფასდაკლების მიღების უფლებას ანიჭებენ, რადგანაც ისინი ვერ ჩაითვლებიან ანაზღაურების საშუალებებად.

ვაუჩერს არ წარმოადგენს ისეთი ინსტრუმენტები, რომლებშიც განივთებულია მომხმარებლის მიერ უკვე განხორციელებული შეძენა და მათი წარდგენით მომხმარებელი უფლებამოსილია მიიღოს მომსახურება. მაგ.: სამგზავრო ბილეთები, კინოს, თეატრის და სხვა ღონისძიების დასასწრები ბილეთები, სასტუმროს ჯავშნის დოკუმენტები, საფოსტო მარკები, ელექტრონული გასაღებები ან კოდი პროგრამულ უზრუნველყოფაზე წვდომისთვის და სხვა მსგავსი ინსტრუმენტები. ხსენებული ინსტრუმენტები არ წარმოადგენენ ანაზღაურების საშუალებას, როლითაც მოხდება მომავალში შესაძენი საქონლის/მომსახურების ფასის (ან მისი ნაწილის) ანაზღაურება.

ვაუჩერს არ წარმოადგენს ასევე ელექტრონული ფული, კრიპტო ვალუტა, საკრედიტო ბარათები და ანგარიშსწორების სხვა მექანიზმები.

მაგ.: სამგზავრო პლასტიკური ბარათი, რომელზეც მომხმარებელი ავსებს ბალანსს და რომლითაც იხდის ტრანსპორტში მგზავრობის ღირებულებას არ წარმოადგენს ვაუჩერს. თუმცა ვაუჩერი იქნებოდა, ნომინალური ფასის მქონე (მაგ.: 100ლარიანი) სამგზავრო ბარათები, რომლითაც მომხმარებელს შეეძლებოდა ბალანსის ამოწურვამდე გადაეხადა ტრანსპორტირების საფასური.

ვაუჩერს დღგ-ს მიზნებისთვის არ წარმოადგენს შეძენილი საქონლის/მომსახურების თანხის უკან დაბრუნების სანაცვლოდ მომხმარებელზე გაცემული  საკომპენსაციო ინსტრუმენტები.

მაგ.: უამინდობის გამო გაუქმებული სვანეთის ტურის გამო ტუროპერატორის მიერ მომხმარებლისთვის გადაცემული შესაბამისი ნომინალური ფასის საკომპენსაციო ვაუჩერი, რომლითაც მომხმარებელს უფლება აქვს მომავალში ტუროპერატორთან შეიძინოს სხვა მისთვის სასურველი ტური, დღგ-ს მიზნებისთვის არ წარმოადგენს ვაუჩერს.

4.       ერთჯერადი vs მრავალჯერადი ვაუჩერი

ვაუჩერები იყოფა ორ ჯგუფად: ერთჯერად (§157.ტ.) და მრავალჯერად ვაუჩერებად (§157.უ.). ერთჯერადია ვაუჩერი, რომელშიც მისი გამოშვებისას იდენტიფიცირებადია ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის მიწოდების და მომსახურების გაწევის ადგილი და ასევე იდენტიფიცირებადია ვაუჩერთან დაკავშირებულ ოპერაციაზე დასარიცხი დღგ. ე.ი. ერთჯერადი ვაუჩერის  გამოშვების მომენტში ცნობილია ყველა ის ინფორმაცია, რაც საჭიროა ვაუჩერთან დაკავშირებული ძირითადი ოპერაციის (საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა) დღგ-ით დაბეგვრის სტატუსის განსასაზღვრად. ვაუჩერი, რომელიც არ აკმაყოფილებს ერთჯერადი ვაუჩერის კრიტერიუმებს, წარმოადგენს მრავალჯერად ვაუჩერს (§157.უ.).

თუ ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის მიწოდება/მომსახურების მიწოდება შეიძლება განხორციელდეს როგორც საქართველოში ისევ მის ფარგლებს გარეთ, მაშინ ვაუჩერი გამოშვებისას საქონლის/მომსახურების მიწოდების ადგილი არა იდენტიფიცირებულად ჩაითვლება გამოცემული ვაუჩერი ვერ დააკმაყოფილებს ერთჯერად ვაუჩერად აღიარების წინაპირობებს.

მაგ.: საერთაშორისო სასტუმროების ქსელის მიერ საქართველოში გამოშვებული ვაუჩერი, რომლითაც მომხმარებელს შეუძლია სასტუმრო მომსახურება შეიძინოს ქსელის როგორც საქართველოში, ისე საზღვარგარეთ არსებული სასტუმროებიდან არ წარმოადგენს ერთჯერად ვაუჩერს, რადგან ვაუჩერის გამოცემისას იდენტიფიცირებული არ არის ვაუჩერთან დაკავშირებული მომსახურების, კერძოდ –  სასტუმრო მომსახურების გაწევის ადგილი. სასტუმრო მომსახურების გაწევის ადგილი იდენტიფიცირებული იქნებოდა იმ შემთხვევაში, თუ ვაუჩერი იმოქმედებდა მხოლოდ ქსელის საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ სასტუმროებში მისაღებ მომსახურებებზე. ასეთ შემთხევაში, ვაუჩერი დღგ-ს მიზნებისთვის იქნებოდა ერთჯერადი ვაუჩერი. 

ვაუჩერთან დაკავშირებულ ოპერაციაზე დასარიცხი დღგ არ ჩაითვლება იდენტიფიცირებულად იმ შემთხვევაში, თუ ვაუჩერთან დაკავშირებულია სხვადასხვა კატეგორიის საქონელი/მომსახურება ე.ი. მომხმარებელს ვაუჩერით შეუძლია სხვადასხვა კატეგორიის საქონლის/მომსახურების შეძენა, რომელთაგან ნაწილის მიწოდება იბეგრება დღგ-ს 18%-იანი განაკვეთით, ხოლო ნაწილის მიწოდება გათავისუფლებულია დღგ-ით დაბეგვრისაგან ჩათვლის უფლებით ან მის გარეშე. შესაბამისად, ვაუჩერის გამოცემისას არ არის იდენტიფიცირებული, თუ რომელ საქონელს/მომსახურებას შეიძენს მომხმარებელი ვაუჩერით და იქნება თუ არა აღნიშნული ოპერაცია დღგ-ით დასაბეგრი.

მაგ.: სუპერმარკეტების ქსელის მიერ გამოშვებული ვაუჩერი, რომელზეც მითითებული არ არის საქოლის კატეგორია და მომხმარებელს შეუძლია ვაუჩერით სუპერმარკეტში შეიძინოს როგორც დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლებული საქონელი, ასევე ის საქონელი, რომლის მიწოდება იბეგრება დღგ-ს 18%-იანი განაკვეთით, არ ჩაითვლება ერთჯერად ვაუჩერად, რადგან მისი გამოცემისას იდენტიფიცირებული არ არის ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის მიწოდებაზე დასარიცხი დღგ-ს თანხა. იმ შემთხვევაში, თუ სუპერმარკეტის ვაუჩერი დაკავშირებული იქნებოდა კონკრეტული საქონლის კატეგორიასთან, მაგალითად ალკოჰოლური სასმელებთან და შესაბამისად, საქონლის კატეგორია – „ალკოჰოლური სასმელები“ მითითებული იქნებოდა ვაუჩერში, მაშინ სუპერმარკეტის მიერ გამოცემული ვაუჩერი იქნებოდა ერთჯერადი ვაუჩერი, რადგან იმისდა მიუხედავად, თუ რომელ ალკოჰოლურ სასმელს შეიძენდა მომხმარებელი ვაუჩერით, ალკოჰოლური სასმელის მიწოდება დაიბეგრებოდა დღგ-ის 18%-იანი განაკვეთით, ე.ი. ვაუჩერის გამოცემის მომენტში იდენტიფიცირებული იქნებოდა ვაუჩერთან დაკავშირებულ ოპერაციაზე დასარიცხი დღგ.

მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ   გამოცემული ვაუჩერი შეიძლება დაკავშირებული იყოს დღგ-ით დაბეგვრისაგანა გათავისუფლებულ და დღგ-ის 18%-იანი ბრუნვით დასაბეგრ საქონლის კატეგორიებთან, გამოცემული ვაუჩერი წარმოადგენს ერთჯერად ვაუჩერს, თუ მასში ან მასთან დაკავშირებულ დოკუმენტში ვაუჩერის ნომინალური ფასი დღგ-ით დასაბეგრი და დღგ-საგან გათავისუფლებული საქონლის/მომსახურების კატეგორიებისთვის პროცენტულად ან თანხობრივად გამიჯნულია.

მაგ.: აფთიაქის მიერ გამოცემული 200 ლარის ნომინალური ფასის მქონე ვაუჩერში მითითებულია, რომ 140 ლარი წარმოადგენს მედიკამენტების შესაძენად განკუთვნილ ნომინალურ ფასს, ხოლო 60 ლარი წარმოადგენს სხეულის მოვლის საშუალებების შესაძენად განკუთვნილ ნომინალურ ფასს. მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ ვაუჩერთან დაკავშირებული პირველი კატეგორიის საქონლის – მედიკამენტების მიწოდება გათავისუფლებულია დღგ-ით დაბეგვრისაგან, ხოლო მეორე კატეგორიის საქონლის მიწოდება იბეგრება დღგ-ს 18%-იანი განაკვეთით, აფთიაქის მიერ გამოშვებული ვაუჩერი წარმოადგენს ერთჯერად ვაუჩერს, რადგან მასში გამიჯნულია დღგ-ით დასაბეგრი და დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლებული საქონლის ფასები, რაც შესაძლებელს ხდის ვაუჩერის გამოცემისას ვაუჩერთან დაკავშირებულ ოპერაციაზე დარიცხული დღგ-ს იდენტიფიცირების.

რაც შეეხება საქონლის/მომსახურების მიმწოდებელ პირს, ვაუჩერში საქონლის/მომსახურების მიწმოდებელი პირის ზუსტი იდენტიფიცირება ერთჯერადი ვაუჩერის წინაპირობას არ წარმოადგენს და საკმარისია ვაუჩერში ან მასთან დაკავშირებულ დოკუმენტში ხდებოდეს ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის/მომსახურების პოტენციური მიმწოდებელთა წრის იდენტიფიცირება.

მაგ.: სავაჭრო ცენტრში არსებული ტანსაცმლის მაღაზიების გაყიდვების წახალისების მიზნით სავაჭრო ცენტრის მიერ გამოშვებული ვაუჩერები წარმოადგენენ ერთჯერად ვაუჩერს, რადგან ტანსაცმლის მიწოდება იბეგრება დღგ-ს 18%-იანი განაკვეთით, მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ ვაუჩერის გამოცემის მომენტში არ ხდება კონკრეტული მიმწოდებელი პირის იდენტიფიცირება ე.ი. ვაუჩერის გამოცემის მომენტში უცნობია, სავაჭრო ცენტრის რომელ მაღაზიაში მოახდენს მომხმარებელი  გამოცემული ვაუჩერით ტანსაცმლის შეძენას.

ერთჯერად ვაუჩერად აღიარებისთვის აუცილებელ წინაპირობას არ წარმოადგენს ვაუჩერში ან მის თანხმლებ დოკუმენტში მასთან დაკავშირებული კონკრეტული საქონლის/მომსახურების ან ერთეულის ფასის მითითება, მეტიც უმრავლეს შემთხვევებში ერთჯერად ვაუჩერში მიეთითება ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის/მომსახურების მხოლოდ კატეგორია. შესაბამისად, ვაუჩერის გამოცემის (ე.ი. მყიდველისთვის გადაცემის) მომენტში უცნობია ვაუჩერთან დაკავშირებული ძირითადი ოპერაციის ფარგლებში მომხმარებლისთვის მისაწოდებელი/გასაწევი კონკრეტული საქონელი ან/და მომსახურება და შესაბამისად, მისი ერთეულის ფასი, ამიტომაც როგორც უკვე ვთქვით, ვაუჩერის დაბეგვრის სპეციალური წესებიც რომ არ არსებულიყო, მომხმარებლის მიერ ვაუჩერში გადახდილი თანხა ვერ იქნებოდა მიჩნეული მომხმარებლის მიერ საწარმოსთვის გადახდილ ავანსის თანხად და მასზე მიღებული ავანსის დღგ-ით დაბეგვრის წესები არ გავრცელდებოდა.

5.       ერთჯერადი ვაუჩერით განხორციელებული ოპერაციის დაბეგვრა

ერთჯერადი და მრავალჯერადი ვაუჩერების ერთმანეთისგან ზუსტი დიფერენცირება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან მათი საშუალებით განხორციელებული ოპერაციების დღგ-ით დაბეგვრა სხვადასხვა წესით ხორციელდება.

დავიწყოთ ერთჯერადი ვაუჩერის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების დაბეგვრით: საწარმოს მიერ ერთჯერადი ვაუჩერის მომხმარებლისთვის გადაცემა დღგ-ის მიზნებისათვის განიხილება ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის „ფიქტიურ“ მიწოდებად ან/და მომსახურების „ფიქტიურ“ გაწევად და იბეგრება დღგ-ით (§1603.1.) ვაუჩერის მიწოდების მომენტში. ასეთ შემთხვევაში, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება არა ვაუჩერის ნომინალური ფასი დღგ-ს გარეშე, არამედ მყიდველის მიერ ვაუჩერისთვის გადახდილი ან გადასახდელი ფასი დღგ-ს გარეშე (§164.1.).  ამასთან, საწარმოს მიერ მომხმარებლისთვის ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის ფაქტიური მიწოდება ან/და მომსახურების ფაქტიური გაწევა დღგ-ით არ დაიბეგრება, რადგან ის დამოუკიდებელ დასაბეგრ ოპერაციად არ განიხილება.

6.       მაგალითი N1: სასაჩუქრე ბარათები პარფიუმერული მაღაზიისგან

განვიხილოთ შემდეგი მაგალითი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებებით:

მაგალითი N1:

ფაქტობრივი გარემოებები:

(ა) პარფიუმერულმა „მაღაზიამ“ მაისის თვეში მომხმარებელზე 250 ლარად მოახდინა 300ლარის ნომინალური ფასის მქონე სასაჩუქრე ბარათის რეალიზაცია, რომლითაც შემძენს შეეძლო 31 აგვისტომდე მაღაზიაში შეეძინა პარფიუმერული ნაწარმი;

(ბ) მომხმარებელმა, შეძენილი ვაუჩერით, ივლისის თვეში „მაღაზიაში“ იყიდა 300 ლარის ღირებულების (გასაყიდი ფასის) მქონე ერთ-ერთი სუნამო.

დაბეგვრა:

მოცემულ შემთხვევაში, პარფიუმერული „მაღაზიის“ მიერ მაისის თვეში მომხმარებელზე რეალიზებული სასაჩუქრე ბარათი დღგ-ს მიზნებისთვის წარმოადგენს ერთჯერად ვაუჩერს. შესაბამისად, „მაღაზიის“ მიერ „მომხმარებლისთვის“ ერთჯერადი ვაუჩერის გადაცემა განიხილება ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის – პარფიუმერული ნაწარმის „ფიქტიურ“ მიწოდებად და დაიბეგრება დღგ-ით. მაისის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება – 211,86 ლარი (=250ლარი / 118%), ხოლო დარიცხული დღგ – 38,14ლარი (=211,86 ლარი * 18%).

რაც შეეხება, „მაღაზიის“ მიერ მომხმარებლისთვის ივლისის თვეში 300 ლარის ღირებულების სუნამოს ფაქტიურ მიწოდებას, აღნიშნული ოპერაცია დღგ-ით არ დაიბეგრება, რადგან ის დღგ-ის მიზნებისთვის დამოუკიდებელ ოპერაციად არ განიხილება. შესაბამისად, ივლისის თვეში დარიცხული დღგ იქნება – 0 ლარი.

შენიშვნა:

იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ ერთჯერადი ვაუჩერის მომხმარებლისთვის გადაცემა განიხილება ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის „ფიქტიურ“ მიწოდებად ან/და მომსახურების „ფიქტიურ“ გაწევად, ვაუჩერის მომხმარებელზე გადაცემა გათავისუფლებული იქნება დღგ-ით დაბეგვრისაგან, თუ თავად ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის მიწოდება ან/და მომსახურების გაწევა გათავისუფლებულია დღგ-ით დაბეგვრისაგან.

მაგ.:  აფთიაქის მიერ მომხმარებლისთვის მედიკამენტების ვაუჩერის გადაცემას (რეალიზაცია).

7.       ერთჯერადი ვაუჩერის  მეშვეობით საქონლის/მომსახურების ფასის ნაწილობრივი ანაზღაურება

იმ შემთხვევაში, როცა მომხმარებელი შეძენილი საქონლის ან/და მომსახურების ღირებულებას მხოლოდ ნაწილობრივ ანაზღაურებს ვაუჩერის მეშვეობით, ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის ფაქტიური მიწოდება ან/და მომსახურების ფაქტიური გაწევა დღგ-ით არ დაიბეგრება საქონლის ან/და მომსახურების ფასის იმ ნაწილში, რომლის ანაზღაურებაც მოხდა ვაუჩერით, ხოლო   საქონლის ან/და მომსახურების იმ ნაწილის მიწოდება, რომლის ანაზღაურებაც არ მომხდარა ვაუჩერით, ჩაითვლება დღგ-ით დამოუკიდებელ ოპერაციად და დაიბეგრება დღგ-ით.

8.       მაგალითი N1 (მე-2 ვარიანტი):

განვიხილოთ პირველი მაგალითი შეცვლილი ფაქტობრივი გარემოებებით:

მაგალითი N1 (მე-2 ვარიანტი):

ფაქტობრივი გარემოებები:

(ა) პარფიუმერულმა მაღაზიამ მაისის თვეში მომხმარებელზე 250 ლარად მოახდინა 300ლარის ნომინალური ღირებულების მქონე სასაჩუქრე ბარათის რეალიზაცია, რომლითაც მომხმარებელს შეეძლო 31 აგვისტომდე მაღაზიაში შეეძინა პარფიუმერული ნაწარმი;

(ბ) მომხმარებელმა ივლისის თვეში მაღაზიაში შეიძინა 350 ლარის ღირებულების (გასაყიდი ფასის) მქონე ერთ-ერთი სუნამო. შეძენილი სუნამოს ღირებულების ნაწილი – 300 ლარი მომხმარებელმა გადაიხადა ვაუჩერით, ხოლო მეორე ნაწილი – 50 ლარი გადაიხადა ნაღდი ანგარიშსწორების გზით – სასაჩუქრე ბარათზე 50 ლარის დამატებით.

დაბეგვრა:

მოცემულ შემთხვევაში, „მაღაზიის“ მიერ „მომხმარებლისთვის“ ერთჯერადი ვაუჩერის გადაცემა განიხილება ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის – პარფიუმერული ნაწარმის „ფიქტიურ“ მიწოდებად და დაიბეგრება დღგ-ით. შესაბამისად, მაისის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება – 211,86ლარი (=250ლარი / 118%), ხოლო დარიცხული დღგ – 38,13ლარი.

რაც შეეხება, მაღაზიის მიერ მომხმარებლისთვის ივლისის თვეში 350 ლარის ღირებულების სუნამოს მიწოდებას, აღნიშნული ოპერაცია 300 ლარის ფარგლებში დღგ-ით არ დაიბეგრება, რადგან მომხმარებლის მიერ სუნამოს ღირებულების ნაწილის – 300 ლარის გადახდა მოხდა ვაუჩერით და დღგ-ის მიზნებისთვის სუნამოს მიწოდება ამ ნაწილში დამოუკიდებელ ოპერაციად არ განიხილება.

სუნამოს ფაქტიური მიწოდება სუნამოს ღირებულების იმ ნაწილში, რომლის ანაზღაურებაც მომხმარებლის მიერ არ მომხდარა ვაუჩერით, ჩაითვლება დღგ-ის დამოუკიდებელ ოპერაციად და დაიბეგრება დღგ-ით. შესაბამისად, ივლისის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება – 42,37ლარი (= 50ლარი / 118%), ხოლო დასარიცხი დღგ – 7,63ლარი (=42,37ლარი * 18%).

9.       მომხმარებლის მიერ ერთჯერადი ვაუჩერის გამოუყენებლობა / უკან დაბრუნება

ერთჯერადი ვაუჩერის გამოუყენებლობის ან/და ნაწილობრივ გამოყენების შემთხვევაში ვაუჩერის გადაცემის ოპერაციაზე დარიცხული დღგ კორექტირებას არ ექვემდებარება, რადგან ვაუჩერის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების შემთხვევაში დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას წარმოადგენს არა ერთჯერად ვაუჩერთან დაკავშირებული საქონლის მიწოდება, არამედ თავად ერთჯერადი ვაუჩერის გადაცემა.

მაგ.: თუ მომხმარებელი (პირველ მაგალითში) არ გამოიყენებს პარფიუმერული მაღაზიის ვაუჩერს 31 აგვისტომდე და ვაუჩერს გაუვა გამოყენების ვადა, ვაუჩერის მომხმარებლისთვის გადაცემაზე დარიცხული დღგ მაინც არ ექვემდებარება კორექტირებას (შემცირებას).

გამონაკლის შემთხვევებში ვაუჩერის გამოყენების პირობები ითვალისწინებს მომხმარებლის უფლებას საწარმოს უკან დაუბრუნოს შეძენილი ვაუჩერი და მოითხოვოს გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება. მომხმარებლის მიერ ერთჯერადი ვაუჩერის საწარმოსათვის დაბრუნების შემთხვევაში, ვაუჩერის რეალიზაციის ოპერაციაზე დარიცხული დღგ ექვემდებარება კორექტირებას (შემცირებას).

მაგ.: თუ გამოშვებული ერთჯერადი ვაუჩერის პირობები ითვალისწინებს მომხმარებლის მიერ მისი ყიდვიდან 3 დღის განმავლობაში ვაუჩერის დაბრუნებისა და მასში გადახდილი თანხის უკან მოთხოვნის უფლებას და მომხმარებელი საწარმოს უკან დააბრუნებს ვაუჩერს, ვაუჩერის რეალიზაციის ოპერაციაზე დარიცხული დღგ ექვემდებარება კორექტირებას (შემცირებას).

10.     ერთჯერადი ვაუჩერი რამდენიმე საქონლის/მომსახურების კატეგორიით

იმ შემთხვევაში, როცა ერთჯერად ვაუჩერთან დაკავშირებულია როგორც დღგ-ით დასაბეგრი, ასევე დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლებულ საქონელი ან მომსახურება, მაშინ, ვაუჩერის გადაცემისას, დასაბეგრი თანხა განისაზღვრება ვაუჩერის ნომინალურ ღირებულებაში თითეული საქონლის/მომსახურების წილის პროპორციულად.

11.     მაგალითი N2: სარესტორნო მომსახურების და წიგნების ერთჯერადი ვაუჩერი ლიტერატურული კაფისგან

განვიხილოთ მაგალითი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებებით:

მაგალითი N2:

ფაქტობრივი გარემოებები:

(ა) ივლისის თვეში ლიტერატურულმა კაფემ 80 ლარად მომხმარებელზე გაასხვისა 100 ლარის ნომინალური ღირებულების ერთჯერადი ვაუჩერი, რომლითაც მომხმარებელს შეეძლო გადაეხადა ლიტერატურულ კაფეში მიღებული სარესტორნო მომსახურებისა და კაფეში შეძენილი წიგნების საფასური;

(ბ) ვაუჩერის ნომინალური ფასიდან 70 ლარი წარმოადგენდა კაფეში სარესტორნო მომსახურების, ხოლო 30 ლარი წიგნების შესაძენად განკუთვნილ ნომინალურ ფასს.

დაბეგვრა:

მოცემულ შემთხვევაში, ერთჯერად ვაუჩერის ნომინალურ ფასში სარესტორნო მომსახურების წილი შეადგენს 70%-ს (=70ლარი / 100ლარი * 100%), ხოლო წიგნების  წილი კი – 30%-ს (=30ლარი / 100ლარი * 100%). შესაბამისად, ვაუჩერის სარეალიზაციო ფასიდან – 80 ლარიდან 56 ლარი (=80ლარი * 70%)  წარმოადგენს ვაუჩერის სარესტორნო მომსახურების „ფიქტიური“ გაწევის ანაზღაურების თანხას, ხოლო 24 ლარი (=80ლარი * 30%) –  წიგნების „ფიქტიური“ მიწოდების ანაზღაურების თანხას.

ვინაიდან წიგნების მიწოდება გათავისუფლებულია დღგ-ით დაბეგვრისაგან (§172.4.წ.), ივლისის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება – 47,46 ლარი (=56ლარი / 118%), ხოლო დარიცხული დღგ – 8,54 ლარი (=47,46ლარი * 18%).

12.     ვაუჩერის დამზადების მომსახურების ფარგლებში შემსრულებლის მიერ დამკვეთისათვის ერთჯერადი ვაუჩერის გადაცემა

ვაუჩერის დამზადების მომსახურების ფარგლებში შემსრულებლის მიერ დამკვეთისთვის ვაუჩერების გადაცემა არ წარმოადგენს  დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას, რადგან ასეთ შემთხვევაში დღგ-ს მიზნებისათვის ადგილი აქვს შემსრულებლის მიერ დაკვეთისათვის არა ვაუჩერის გადაცემას, არამედ ვაუჩერის დამზადების მომსახურების გაწევას.

მაგ.: თუ საწარმო  დაუკვეთავს სტამბას ერთჯერადი ვაუჩერების ბეჭდვის მომსახურებას და სტამბა დაამზადებს და დამზადებულ ერთჯერად ვაუჩერებს გადასცემს საწარმოს, აღნიშნული გადაცემა არ წარმოადგენს ვაუჩერის გადაცემას §1603 მიზნებისთვის და ასეთ შემთხვევაში ჩვეულებრივ დაბეგვრას დაექვემდებარება სტამბის მიერ საწარმოსთვის ბეჭვდითი მომსახურების გაწევა.

13.     ვაუჩერის რეალიზაცია აგენტების მეშვეობით

ეს გახლდათ სტატიის – „ვაუჩერის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების დღგ-ით დაბეგვრა“ მხოლოდ მცირე ნაწილი. სტატიის სრულად სანახავად ეწვიეთ ვიდეო კომენტარ N4: – „ვაუჩერის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების დღგ-ით დაბეგვრა“.

შემდეგი სტატიასტატია N1-3: თანამშრომელთა კვების დაბეგვრა