სტატია N1-1: საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების დღგ-ით დაბეგვრა

268
0

1.       საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების კატეგორიები

საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდება დღგ-ით არ დაიბეგრება, თუ უსასყიდლოდ მიწოდებულ საქონელზე მიმწოდებელს მისი შეძენისას მიღებული არ აქვს დღგ-ს ჩათვლა. ამასთან, მნიშვნელობა არ აქვს დღგ-ს ჩათვლის არ მიღება გამოწვეული იყო ჩათვლის წინაპირობების არ არსებობის გამო (მაგ.: საქონელი გამოიყენებოდა დღგ-ით დაბეგვრისაგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებულ ოპერაციებში), თუ საქონლის შეძენა განხორციელდა დღგ-ს გადამხდელად არარეგისტრირებული პირისგან.

შესაბამისად, საქონლის უსასყიდლო მიწოდება დაიბეგრება დღგ-ით მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მიწოდებულ საქონელზე ან მასზე გაწეულ ხარჯზე პირს დღგ სრულად ან ნაწილობრივ აქვს ჩათვლილი,  მიუხედავად იმ გარემოებისა, საქონლის უსასყიდლო მიწოდება ხორციელდება (ა) ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში,   (ბ) თანამშრომლისთვის პირადი სარგებლობის მიზნით თუ (გ) ეკონომიკური საქმიანობის მიზნისგან განსხვავებული საქმიანობის მიზნით.

ვიდეო კომენტარის სანახავად ეწვიეთ ბმულს: ვიდეო კომენტარი N1-1

2.       დღგ-ით დასაბეგრი თანხა

საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებისას დღგ-ით დასაბეგრ თანხას წარმოადგენს არა მიწოდებული საქონლის საბაზრო ღირებულება, როგორც ეს განსაზღვრული იყო დღგ-ს ძველი რეგულაციებით ან არა უსასყიდლოდ მიწოდებული საქონლის შესყიდვის ფასი – ე.წ. თვითღირებულება (როგორც ეს ახალი ნორმის გრამატიკული გამოხატვის გამო ხშირად ეშლებათ), არამედ დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის „ფიქტიური“ შესყიდვის ფასი მისი უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტში ე.ი. თანხა, რომელსაც გადაიხდიდა საქონლის მიმწოდებელი პირი, საქონელი უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტში რომ შეეძინა (§164.2.ა.).  შესყიდვის ფასის იგნორირებით და „ფიქტიური“ შესყიდვის ფასის შემოღებით კანონმდებელს სურს საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების დაბეგვრისას გაითვალისწინოს საქონლის შესყიდვის ფასის კლება ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში – მისი შეძენიდან მის უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტამდე პერიოდში. ამასთან, თუ უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტში საქონლის „ფიქტიური“ შესყიდვის ფასი აღემატება საქონლის ფაქტიურ შესყიდვის ფასს (ე.ი. საქონლის შესყიდვის ფასი მისი შეძენის მომენტიდან მის უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტამდე პერიოდში გაიზარდა),  დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება საქონლის ფაქტიური შესყიდვის ფასი დღგ-ს გარეშე. ზემოხსენებული გარემოებების გათვალისწინებით დღგ-ით დაბეგვრის მიზნებისთვის კანონმდებლის მიერ შემოღებულ „ფიქტიური“ შესყიდვის ფასს, ხშირად ნარჩენ შესყიდვის ფასსაც უწოდებენ.

3.       მაგალითი N1 : საცალო მაღაზიის მიერ მომხმარებლებისთვის 10 ცალი მაკბუქის უსასყიდლო მიწოდება

განვიხილოთ პირველი მაგალითი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებებით:       

მაგალითი N1:

ფაქტობრივი გარემოებები:

(ა) აგვისტოს თვეში 1 ცალი მაკბუქის კონკრეტული მოდელის („მაკბუქი“) გასაყიდი ფასი (დღგ-ს გარეშე) შეადგენდა: „იმპორტიორისგან“ „მებითუმე მოვაჭრეზე“ – 2 000 ლარს (დღგ-ს გარეშე), „მებითუმე მოვაჭრისგან“ „საცალო მაღაზიაზე“ – 2 200 ლარს(დღგ-ს გარეშე) და „საცალო მაღაზიიდან“ მომხმარებელზე – 2 500 ლარს (დღგ-ს გარეშე);

(ბ) სექტემბრის თვეში „მაკბუქის“ გასაყიდი ფასები შემცირდა 10%-ით და (დღგ-ს გარეშე შეადგენდა) შეადგენდა: „იმპორტიორისგან“ „მებითუმე მოვაჭრეზე“ – 1 818 ლარს (დღგ-ს გარეშე), „მებითუმე მოვაჭრისგან“ „საცალო მაღაზიაზე“ – 2 000 ლარს(დღგ-ს გარეშე) და „საცალო მაღაზიიდან“ მომხმარებელზე – 2 273 ლარს (დღგ-ს გარეშე)

(გ) სექტემბრის ბოლოს „საცალო მაღაზიამ“ აგვისტოს თვეში „მებითუმე მოვაჭრისგან“ შეძენილი 10 „მაკბუქი“, რეკლამისა და კომპანიის იმიჯის ამაღლების მიზნით საჩუქრად, უსასყიდლოდ გადასცა მის 10 ერთგულ მომხმარებელს;

(დ) კლიენტებისთვის უსასყიდლოდ გადაცემულ „მაკბუქებზე“ „საცალო მოვაჭრეს“ აგვისტოს თვის დღგ-ს დეკლარაციაში მიღებული ქონდა დღგ-ს ჩათვლა – 3 960 ლარის (= 2 200ლარი* 10 * 18%) ოდენობით.

დაბეგვრა:

მოცემულ შემთხვევაში, აგვისტოს თვეში „მაკბუქების“ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში შეძენის მომენტიდან მის უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტამდე პერიოდში შესყიდვის ფასმა განიცადა 10%-იანი კლება, შესაბამისად საქონლის „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასი დღგ-ს გარეშე მათი უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტში განსხვავდება ფაქტიური შესყიდვის ფასისგან (ე.წ. თვითღირებულებისაგან)  და იქნება არა 22 000 ლარი (=2 200ლარი * 10%), არამედ – 20 000 ლარი (=2 000ლარი * 10მაკბუქი) – თანხა, რომლითაც სექტემბრის თვეში  „საცალო მაღაზია“ „საბითუმო მოვაჭრისგან“ შეიძენდა 10 ცალ „მაკბუქს“. შესაბამისად, სექტემბრის თვეში, საცალო მაღაზიისთვის დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება – 20 000 ლარი (=2 000 ლარი * 10მაკბუქი), ხოლო დარიცხული დღგ იქნება – 3 600ლარი (=20 000ლარი * 18%). უსასყიდლოდ მიწოდებულ მაკბუქებზე, აგვისტოს თვეში მათი შეძენისას მიღებული დღგ-ს ჩათვლა – 3 960 ლარი (= 2 200ლარი* 10 * 18%) რჩება უცვლელი.

შენიშვნა N1:

იმ შემთხვევაში, თუ სექტემბერში მაკბუქის სარეალიზაციო ფასი აგვისტოს თვესთან მიმართებაში დარჩებოდა უცვლელი, მაშინ „ფიქტიური“ შესყიდვის ფასი ტოლი იქნებოდა ფაქტიური შესყიდვის ფასის (ე.წ. თვითღირებულების) და შესაბამისად, საცალო მაღაზიისთვის სექტემბრის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნებოდა – 22 000 ლარი (=2 200ლარი * 10მაკბუქი), ხოლო დარიცხული დღგ – 3 960ლარი, ზუსტად ის თანხა რა თანხის დღგ-ს ჩათვლაც მიიღო საცალო მაღაზიამ აგვისტოს თვეში „მაკბუქების“ შეძენისას.

შენიშვნა N2:

იმ შემთხვევაშიც კი, თუ სექტემბერში მაკბუქის სარეალიზაციო ფასი აგვისტოს თვესთან მიმართებაში მოიმატებდა 10%-ით და სექტემბერში 10 ცალი მაკბუქის „ფიქტიური“ შესყიდვის ფასი (დღგ-ს გარეშე) იქნებოდა 24 200ლარი (=22 000ლარი + 22 000ლარი*10%), რაც მეტი იქნებოდა საქონლის ფაქტიურ შესყიდვის ფასზე (ე.წ. თვითღირებულებაზე) – 22 000 ლარზე  (=2 200ლარი * 10მაკბუქი), ამიტომ დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნებოდა საქონლის ფაქტიური ფასი დღგ-ს გარეშე. შესაბამისად, საცალო მაღაზიისთვის სექტემბრის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნებოდა  – 22 000 ლარი (=2 200ლარი * 10მაკბუქი), ხოლო დარიცხული დღგ – 3 960ლარი, ზუსტად ის თანხა რა თანხის დღგ-ს ჩათვლაც მიიღო საცალო მაღაზიამ აგვისტოს თვეში მაკბუქების შეძენისას.

4.       მაგალითი N2: ძირითადი საშუალების – ავტობუსის უსასყიდლო მიწოდება

რაც შეეხება ძირითადი საშუალებების უსასყიდლო მიწოდების დაბეგვრას, უმეტეს შემთხვევაში საწარმოს მიერ ძირითადი საშუალებების მიწოდება ხორციელდება ეკონომიკურ საქმიანობაში მათი რამდენიმეწლიანი გამოყენების შემდეგ, შესაბამისად, მიწოდებული საქონლის „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასის გაანგარიშებისას მხედველობაში უნდა იქნას მიღებული ეკონომიკური საქმიანობის განმავლობაში მათი გამოყენების პერიოდი.

განვიხილოთ მაგალითი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებებით:

მაგალითი N2:

ფაქტობრივი გარემოებები:

(ა) „სატრანსპორტო კომპანიამ“ 2021 წლის იანვრის თვეში 35 000 ლარად (დღგ-ს გარეშე) შეიძინა კონკრეტული მარკის და მოდელის მეორადი ავტობუსი („ავტობუსი“), რომლის გამოშვების წელი იყო – 2015წ;

(ბ) „ავტობუსის“ შეძენისას „სატრანსპორტო კომპანიამ“ მიიღო დღგ-ს ჩათვლა – 6 300 ლარის (= 35 000 ლარი * 18%) ოდენობით;

(გ) 3 წელი „სატრანსპორტო კომპანია“ ავტობუსს იყენებდა ეკონომიკურ საქმიანობაში დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციებში, ხოლო 3 წლის შემდეგ, 2024 წლის იანვრის თვეში სოციალური პროექტის ფარგლებში „სატრანსპორტო კომპანიამ“ „ავტობუსი“ უსასყიდლოდ გადასცა ერთ-ერთი სოფლის კერძო „სკოლა-პანსიონს“;

(დ) გადაცემის მომენტში, 2024 წლის იანვრის თვეში, 2015 წელს გამოშვებული „ავტობუსის“ საბაზრო ფასი საქართველოში შეადგენდა 20 000 ლარს დღგ-ს გარეშე. კომპანია მეორადი ავტობუსების მომწოდებლებთან არ სარგებლობდა რაიმე სახის ფასდაკლებით, რომელიც გავრცელდებოდა კომპანიის მიერ ავტობუსის საბაზრო ფასზე მისი შეძენის შემთხვევაში.

დაბეგვრა:

მოცემულ შემთხვევაში „სატრანსპორტო კომპანიის“ მიერ „სკოლა-პანსიონისთვის“ „ავტობუსის“ უსასყიდლო მიწოდება დღგ-ით დაიბეგრება, რადგან „კომპანიას“ „ავტობუსის“ შეძენისას მიღებული აქვს დღგ-ს ჩათვლა. დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება არა 35 000 ლარი ე.ი. „ავტობუსის“ შესყიდვის ფასი, არამედ „ავტობუსის“ „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასი საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტში, ე.ი. ფასი, რომლითაც „კომპანია“ 2024 წლის იანვრის თვეში შეიძენდა 2015 წლის გამოშვების „ავტობუსს“ მსგავს მდგომარეობაში. რადგანაც უსასყიდლოდ მიწოდების მომენტში – 2024 წლის იანვრის თვეში 2015 წელს გამოშვებული „ავტობუსის“ საბაზრო ფასი დღგ-ს გარეშე შეადგენდა – 20 000 ლარს და კომპანია მეორადი ავტობუსების მომწოდებლებთან არ სარგებლობდა რაიმე სახის ფასდაკლებით, რომელიც გავრცელდებოდა კომპანიის მიერ ავტოსატრანსპორტო საშუალების საბაზრო ფასზე მისი შესყიდვის შემთხვევაში, „ავტობუსის“ „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასი  და შესაბამისად დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება – 20 000 ლარი, ხოლო დარიცხული დღგ იქნება – 3 600 ლარი (=20 000ლარი * 18%).

შენიშვნა:

იმ შემთხვევაში, თუ კომპანია მეორადი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მომწოდებლებთან ისარგებლებდა რაიმე სახის ფასდაკლებით, რომელიც გავრცელდებოდა კომპანიის მიერ ავტოსატრანსპორტო საშუალების საბაზრო ფასზე მათი შესყიდვისას, მაშინ ავტობუსის „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასი (დღგ-ს გარეშე) და შესაბამისად, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნებოდა სწორედ ამგვარი ფასდაკლებით შემცირებული საბაზრო ფასი (დღგ-ს გარეშე).

5.       საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებისას

მეცნიერების და პრაქტიკოსების აზრი იყოფა იმ საკითხთან მიმართებაში, რამდენად უფლებამოსილია მიმწოდებელი საქონლის უსასყიდლო მიწოდებისას საქონლის მიმღებს გამოუწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და საქონლის მიმღებმა განახორციელოს უსასყიდლოდ მიღებულ საქონელზე დღგ-ს ჩათვლა, თუ არსებობს ჩათვლის მიღების წინაპირობები. პირველი ნაწილი, თვლის, რომ ჩათვლა მიღებული საქონლის უსასყიდლო მიწოდება დღგ-ს საერთო მიზნებისთვის წარმოადგენს მიმწოდებლის მიერ  საქონლის საბოლოო მოხმარებას და ამ შემთხვევაში დღგ-ს ანგარიშ-ფაქტურა არ უნდა გამოიწეროს, რადგან მიმწოდებლის მიერ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერისა და საქონლის მიმღების მიერ მისი ჩათვლის შემთხვევაში საქონლის საბოლოო მოხმარება დაუბეგრავი დარჩება, რაც წინააღმდეგობაში მოვა დღგ-ს საერთო მიზანთან დაიბეგროს საქონლის საბოლოო მოხმარება. ამ პოზიციას იზიარებს მაგალითად გერმანიის ფედერაციული რესპუბლიკის საგადასახადო ადმინისტრაცია თავის საჯარო დირექტივაში. ამ პოზიციის მიხედვით, საქონლის ექსპორტზე დაწესებული შეღავათი (ჩათვლის უფლებით დღგ-სგან გათავისუფლება) უსასყიდლო მიწოდების შემთხვევაში არ გამოიყენება და ჩათვლა მიღებული საქონლის უსასყიდლო მიწოდება დღგ-ით იბეგრება იმ შემთხვევაშიც,  როცა მიმწოდებელი საქონლის ექსპორტის გზით არარეზიდენტი პირისთვის ახდენს საქონლის უსასყიდლო მიწოდებას.

პრაქტიკოსები და მეცნიერების მეორე ნაწილი თვლის, რომ იმ შემთხვევაში თუ საქონლის უსასყიდლოდ მიმღები პირი საქონელს იყენებს ან განზრახული აქვს გამოიყენოს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციებში, მაშინ საქონლის საბოლოო მოხმარებას ადგილი არ აქვს და შესაბამისად საქონლის მიმწოდებელმა დღგ-ს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა უნდა გამოწეროს და საქონლის მიმღებმა გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე განახორციელოს დღგ-ს ჩათვლა. ასეთ შემთხვევაში საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების ოპერაციის ფისკალური შედეგი იქნება – 0 ლარი, რადგან საქონლის მიმწოდებელი დაბეგრავს უსასყიდლო მიწოდებას, ხოლო საქონლის მიმღები ჩაითვლის უსასყიდლო მიწოდებაზე დარიცხულ დღგ-ს თანხას. მეორე და უფრო გაბატონებულ პოზიციას მიუერთდა საქართველოს საგადასახადო ადმინისტრაცია თავისი N11119 სიტუაციურ სახელმძღვანელოში დაფიქსირებული პოზიციით ჯერ კიდევ დღგ-ს ძველი ნორმების მოქმედების პერიოდში. საგადასახადო ადმინისტრაციის ამ პოზიციამ, გრამატიკული გამოხატვის თვალსაზრისით, ასახვა ჰპოვა დღგ-ს ახალ ნორმებში, რომელთა მიხედვით  საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებისას მიმწოდებელი უფლებამოსილია გამოწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, ხოლო საქონლის მიმღები უფლებამოსილია, ჩათვლის წინაპირობების არსებობისას, გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე განახორციელოს დღგ-ს ჩათვლა (§180.1.;  §174; §175.1.ბ.;).

6.       მაგალითი N1 (ვარიანტი N2): „მებითუმე მოვაჭრის“ მიერ „საცალო მაღაზიისთვის“ 10 ცალი მაკბუქის უსასყიდლო გადაცემა

განვიხილოთ პირველი მაგალითი შეცვლილი ფაქტობრივი გარემოებით:

მაგალითი N1 (ვარიანტი N2):

ფაქტობრივი გარემოებები:

(ა) აგვისტოს თვეში მაკბუქის კონკრეტული მოდელის („მაკბუქი“) გასაყიდი ფასი (დღგ-ს გარეშე) შეადგენდა – „იმპორტიორისგან“ „მებითუმე მოვაჭრეზე“ – 2 000ლარს (დღგ-ს გარეშე), „მებითუმე მოვაჭრისგან“ „საცალო მაღაზიაზე“ – 2 200 ლარს(დღგ-ს გარეშე) და „საცალო მაღაზიიდან“ მომხმარებელზე – 2 500ლარს დღგ-ს გარეშე;

(ბ) სექტემბრის თვეში „მაკბუქის“ გასაყიდი ფასი არ შეცვლილა და უცვლელი დარჩა აგვისტოს თვის გასაყიდი ფასები;

(გ) სექტემბრის ბოლოს „მებითუმე მოვაჭრემ“ აგვისტოს თვეში „იმპორტიორისგან“ შეძენილი 10ცალი „მაკბუქი“, ნაყოფიერი პარტნიორობისა და თანამშრომლობის ნიშნად, უსასყიდლოდ გადასცა „საცალო მაღაზიას“;

(დ) უსასყიდლოდ გადაცემულ „მაკბუქებზე“ „მებითუმე მოვაჭრეს“ აგვისტოს თვის დღგ-ს დეკლარაციაში მიღებული ქონდა დღგ-ს ჩათვლა – 3 600 ლარის (= 2 000 ლარი * 10მაკბუქი * 18%) ოდენობით.

დაბეგვრა:

მოცემულ შემთხვევაში, „საბითუმო მოვაჭრის“ მიერ „საცალო მაღაზიისთვის“ 10 ცალი „მაკბუქის“ უსასყიდლოდ მიწოდება დღგ-ით დაიბეგრება, რადგან მათი შეძენისას „მებითუმე მოვაჭრეს“ მიღებული აქვს დღგ-ს ჩათვლა. დღგ-ს დასაბეგრი თანხა იქნება თანხა, რომლითაც „მაკბუქების“ მიწოდების მომენტში (ე.ი. სექტემბრის ბოლოს) „მებითუმე მოვაჭრე“ „იმპორტიორისგან“ შეიძენდა 10 ცალ „მაკბუქს“. სექტემბრის ბოლოს „მებითუმე მოვაჭრის“ მიერ „საცალო მოვაჭრესთან“ 10 ცალი „მაკბუქის“ შეძენის ფასი შეადგენდა – 20 000 ლარსს (=2 000ლარი * 10მაკბუქი) დღგ-ს გარეშე. შესაბამისად, სექტემბრის თვეში დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება 20 000 ლარი, ხოლო გადასახდელი დღგ – 3 600ლარი (=20 000ლარი *18%), რომელიც ტოლია „მებითუმე მევაჭრის“ მიერ აგვისტოს თვეში მაკბუქების შეძენაზე მიღებული დღგ-ს ჩათვლის.

„მებითუმე მოვაჭრე“ უფლებამოსილია „საცალოს მაღაზიას“ გამოუწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა 3 600 ლარის დღგ-ის თანხით და „საცალომ მაღაზიამ“ გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე განახორციელოს დღგ-ს ჩათვლა.

7.       საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების დაბეგვრის ორი მოდელის შედარება

თვალსაჩინოებისთვის, წინამდებარე მაგალითის საფუძველზე, გვინდა შევადაროთ საქონლის უსასყიდლოდ დაბეგვრის ორი მოდელი ერთმანეთს:

როგორც ხედავთ – პირველ მოდელში, საქონლის მოხმარებას ადგილი აქვს ორჯერ და მთლიან სარეალიზაციო ჯაჭვში დღგ-ს ტვირთი შეადგენს – 8 100 ლარს (=2 000ლარი * 18% + 2 500ლარი * 18%), ხოლო მეორე მოდელში, საქონლის მოხმარებას ადგილი აქვს ერთხელ და მთლიან სარეალიზაციო ჯაჭვში  დღგ-ს ტვირთი შეადგენს – 4500 ლარს (=2 500ლარი * 18%).

8.       პირდაპირი ხარჯების გათვალისწინება „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასის გაანგარიშებისას

საქონლის „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასი მოიცავს საქონლის შესყიდვასთან დაკავშირებულ პირდაპირ ხარჯს, რომელიც წარმოიშობოდა საქონლის საწარმოს საწყობში მიღებამდე, ასეთ ხარჯებს წარმოადგენს მაგალითად, ტრანსპორტირების ხარჯი, საქონლის განბაჟებასთან დაკავშირებული ხარჯი და ა.შ. მაგალითად იმპორტიორისთვის საქონლის „ფიქტიური“ შესყიდვის ღირებულების გაანგარიშებისას არარეზიდენტი მომწოდებლის „ფიქტიურ“ ფასს დაემატება მისი ტრანსპორტირების, დასაწყობების და განბაჟების „ფიქტიური“ ხარჯები.

9.       ვარგისიანობის ვადის ამოწურვამდე მცირე პერიოდით ადრე საქონლის უსასყიდლო მიწოდება

თუ ხდება ისეთი საქონლის უსასყიდლო მიწოდება, რომლის ვარგისიანობის ვადის ამოწურვამდე მცირე პერიოდია დარჩენილი ან რომლებიც მათი ბუნების გამო სხვამხრივ აღარ არიან გაყიდვადი, ასეთ შემთხვევაში საქონლის „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასი და შესაბამისად, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა იქნება –  0 ლარი.  ეს ეხება, როგორც სასურსათო და ფარმაცევტულ პროდუქტებს, ისე კოსმეტიკურ საქონელს, სამშენებლო-ქიმიურ მასალებს და სხვა მოხმარების ვადაში შეზღუდულ საქონელს.

10.     მაგალითი N3: კაფის მიერ მოხუცთა თავშესაფრისთვის სენდვიჩების უსასყიდლო მიწოდება

განვიხილოთ მაგალითი: შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებებით:

მაგალითი N3:

ფაქტობრივი გარემოებები:

(ა) კაფე ახორციელებს საკონდიტროდან შეძენილი სენდვიჩების მომხმარებელზე რეალიზაციას, რის გამოც ყოველ დილით იძენს საკონდიტროდან ახლად დამზადებულ სენდვიჩებს;

(ბ) სენდვიჩები მათი შეძენიდან მეორე დღეს მომხმარებლისთვის მისაწოდებლად უვარგისია;

(გ) კაფე ყოველი სამუშაო დღის ბოლოს გაუყიდავად დარჩენილ სენდვიჩებს ხელშეკრულების საფუძველზე უსასყიდლოდ აწვდის მოხუცთა კერძო პანსიონს.

დაბეგვრა:

მოცემულ შემთხვევაში კაფე უფლებამოსილია შეძენილ სენდვიჩებზე საკონდიტროს მიერ გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით მიიღოს ჩათვლა, რადგან შეძენის მომენტში სენდვიჩები გათვალისწინებული იყო დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციებში გამოსაყენებლად.  კაფეს მიერ მოხუცთა თავშესაფრისთვის სენდვიჩების უსასყიდლო მიწოდება დაექვემდებარება დღგ-ით დაბეგვრას, რადგან უსასყიდლოდ მიწოდებულ სენდვიჩებზე მიღებულია დღგ-ს ჩათვლა, თუმცა უსასყიდლოდ მიწოდებული სენდვიჩების „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასი იქნება –  0 ლარი. შესაბამისად, დარიცხული დღგ იქნება – 0 ლარი.

11.     შეზღუდულად რეალიზებადი საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდება

შეზღუდულად რეალიზებადი საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების შემთხვევაში „ფიქტიური“ (ნარჩენი) შესყიდვის ფასის განსაზღვრისას გაითვალისწინება საქონლის რეალიზებადობის ხარისხი. შეზღუდულად გაყიდვად საქონელს წარმოადგენს საქონელი, რომლებიც არსებითი მატერიალური ან შეფუთვის დეფექტების (მაგალითად: წარმოების დეფექტი, ეტიკეტირების დეფექტი და სხვ.)  ან სეზონურობის (მაგალითად: წინა წლის საქონელი ან საახალწლო, საშობაო ან სააღდგომო საქონელი) გამო ძნელად გაყიდვადი არიან.

12.     მაგალითი N4: სოციალურად დაუცველი ოჯახებისთვის ქურთუკების უსასყიდლო გადაცემა

განვიხილოთ მაგალითი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებებით:

მაგალითი N4

ეს გახლდათ სტატიის – „საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების დღგ-ით დაბეგვრა“ მხოლოდ მცირე ნაწილი. სტატიის სრულად სანახავად ეწვიეთ ვიდეო კომენტარ N1-1: – „საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდების დღგ-ით დაბეგვრა“.

წინა სტატიაშისტატია N1-2: თანამშრომლისთვის ავტომობილის გადაცემის დაბეგვრა
შემდეგი სტატიაკომენტარი N1-4: ვაუჩერის მეშვეობით განხორციელებული ოპერაციების დაბეგვრა