(+995) 558 929 929
15:25 ორშაბათი, 11 დეკემბერი
მთავარი მთავარი სტატია N17/4 რა შემთხვევაში აგებენ საზოგადოების დირექტორი და პარტნიორი საზოგადოების საგადასახადო ვალდებულებებისთვის პასუხს პირადად, მთელი თავისი ქონებით?
სტატია N17/4 რა შემთხვევაში აგებენ საზოგადოების დირექტორი და პარტნიორი საზოგადოების საგადასახადო ვალდებულებებისთვის პასუხს პირადად, მთელი თავისი ქონებით?

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების შესაბამისად (06.05.2015 Nას-1307-1245-2014 სუსგ) შეზღუდული პასუხიმგებლობის საზოგადოების (შესაბამისად სხვა იურიდიული პირების) დირექტორსა და მართვით საქმიანობაში ჩართულ პარტნიორს შეიძლება დაეკისროთ პირდაპირ და უშუალოდ, მთელი თავისი ქონებით პასუხისმგებლობა საზოგადოების საგადასახადო დავალიანებისათვის (მ.შ. საგადასახადო შემოწმების ატით დარიცხული საგადასახადო ვალდებულებებბისათვის) იმ შემთხვევაში, თუ დაკმაყოფილებულია ყველა შემდეგი წინაპირობა:

საზოგადოების პარტნიორის შემთხვევაში:

1. საზოგადოებას გააჩნია საგადასახადო დავალიანება (მ.შ. საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული საგადასახადო ვალდებულებების) და არ შესწევს უნარი თავისი ქონებით დაფაროს აღნიშნული დავალიანება,

2. ხსენებული საგადასახადო დავალიანება გამოწვეულია პარტნიორის მიერ შეზღუდული პასუხისმგებლობის ფორმის (იცის რა, რომ იურიდიული პირი კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებს მხოლოდ საკუთარი ქონებით – მეწ.შეს.§44) ბოროტად გამოყენებით (მეწ.შეს.§3.6.), რასაც ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, როცა ის ფაქტობრივად მართავს საზოგადოებას და მისი  საქმიანობა  მიმართულია გადასახადების თავის არიდების სქემების შექმნისაკენ ე.ი. როცა საზოგადოება გამოიყენება როგორც საგადასახადო ვალდებულებებისაგან თავის არიდების „ინსტრუმენტი“ (პარტნიორის მიერ შეზღუდული პასუხისმგებლობის ფორმის ბოროტად გამოყენების მტკიცების ტვირთი ეკისრება საგადასახადო ორგანოს).

 

საზოგადოების დირექტორის შემთხვევაში:

1. საზოგადოებას გააჩნია საგადასახადო დავალიანება  (მ.შ. საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული საგადასახადო ვალდებულებების) და მას არ შესწევს ხსენებული დავალიანების გადახდის უნარი,

2. ხსენებული საგადასახადო დავალიანება გამოწვეულია საზოგადოების დირექტორის მიერ საზოგადოებაზე „ზრუნვის ვალდებულების“ (მეწ.შეს.§9.6.) შეუსრულებლობით, რასაც ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, როცა საზოგადოების დირექტორის საქმიანობა მიმართულია გადასახადების თავის არიდების სქემების შექმნისაკენ.

მაგალითი N1:

ფ/პ ლაშა ვარდოსანიძემ (შემდეგში – პარტნიორი) დაარსა შპს „პროგრამისტი – ვარდოსანიძე“ (შემდეგში – საწარმო) და მის დირექტორად დანიშნა მეგობარი – ფ/პ კოტე მაისურაძე (შემდეგში – დირექტორი). საზოგადოების პარტნიორისა და დირექტორის შეთანხმებით საწარმო ერთჯერადად შეუსრულებდა დამკვეთს 110 000 ლარის ღირებულების შეკვეთას, საიდანაც მიღებულ თანხას საგადასახადო ვალდებულების გადახდის გარეშე სრულად გაინაწილებდნენ.   2016 წლის 18 მარტს საწარმომ დამკვეთს სრულად შეუსრულა და ჩააბარა სამუშაო და შესაბამისად ამავე თვეს მიიღო მომსახურების ღირებულების საფასური (110 000 ლარი), რომელიც ხელფასის სახით სრულად გაიცა დირექტორზე.

საწარმომ 2016 წლის მარტის თვის დღგ–ს დეკლარაციით დაადეკლარირა - 16 779,66 (=110 000*18%/118%) ლარის და ამავე თვის საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციით – 27 500 (=110 000*20%/80%) ლარის  საგადასახადო ვალდებულებები. შესაბამისად მარტის თვის საგადასახადო დეკლარაციების საფუძველზე საწარმოს წარმოეშვა ნარჩენი 44 279, 66 (= 16 779, 66 + 27 500) ლარის ოდენობით, რადგან საწარმოს დადეკლარირებული გადასახადები ბიუჯეტში არ გადაუხდია, იმ გარემოებების გათვალისწინებით, რომ საწარმოს პასუხისმგებლობა კრედიტორების, ისევე როგორც სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე შემოიფარგლებოდა მხოლოდ საწარმოს ქონებით, რომელსაც ბალანსზე არანაირი აქტივი არ გააჩნდა და რომ საზოგადოების პარტნიორსა და დირექტორს საწარმოს დავალიანებისათვის პირადად, მთელი თავისი ქონებით პასუხიმგებლობა არ მოუწევდა. ისინი ასევე იცოდნენ, რომ აღნიშნული ოდენობის საგადასახადო ვალდებულებისათვის თავის არიდება არ წარმოადგენდა სისხლის სამართლის საქმის აღძვრისათვის საკმარის წინაპირობას.

მოცემულ შემთხვევაში საწარმოს პარტნიორის მიერ ადგილი ქონდა შეზღუდული პასუხისმგებლობის ფორმის ბოროტად გამოყენებას, ხოლო საწარმოს დირექტორის მიერ – საწარმოზე „ზრუნვის ვალდებულების“ დარღვევას, სწორედ ამიტომ საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს (სასამართლოს გზით) საგადასახადო დავალიანების დაფარვა მოითხოვოს საწარმოს დამფუძნებლისაგან ან/და საწარმოს დირექტორისგან (ისინი სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე პასუხს აგებენ სოლიდარულად).

 

საზოგადოების დირექტორის პირადი პასუხისმგებლობა მთელი თავისი ქონებით გამორიცხულია, თუ  ის კეთილგონიერების ფარგლებში მოქმედებს იმ რწმენით, რომ მისი გადაწყვეტილება მიღებულია საზოგადოების საუკეთესო ინტერესების დაცვის მიზნით და ამ გადაწყვეტილების მიღებისას იგი ინფორმირებული იყო იმ ზომით, რაც მას, მოცემულ ვითარებაში საკმარისად მიაჩნდა, მიუხედავად იმისა, რომ ხსენებული გადაწყვეტილება შეიძლება იყოს მაღალი რისკის მატარებელი ან სულაც მცდარი, რომელმაც საზოგადოებისათვის არასასურველი შედეგები გამოიწვიოს („ბიზნეს გადაწყვეტილების მართებულობის პრეზუმცია“)

მაგალითი N2:

მხატვარმა დავით ქემოკლიძემ (შემდეგში – მმართველი დირექტორი) დაარსა შპს „გალერეა“ (შემდეგში – საწარმო), რომლის დირექტორიც თავად გახდა. ხარჯების ოპტიმიზაციის მიზნით მან ბუღალტრად აიყვანა სტუდენტი გოგონა – ინგა თავაძე (შემდეგში – ბუღალტერი), რომელსაც საბუღალტრო კუთხით შესაბამისი სერტიფიკატების არსებობის მიუხედავად მუშაობის დიდი სამუშაო გამოცდილება არ გააჩნდა.

2014 წლის მოგების დეკლარაციაში გადასახადების გაანგარიშებაში დაშვებული შეცდომის გამო საგადასახადო ორგანოს საგადასახადო შემოწმების შედეგად საწარმოს დაარიცხა ძირითადი გადასახადის თანხა 41 000 ლარის ოდენობით, ხოლო საგადასახადო ჯარიმა 20 500 ლარი, რომლის გადახდისათვის საჭირო სახსრები და ქონება საწარმოს ბოლო პერიოდში განცდილი ზარალების გამო არ გააჩნია.

მოცემულ შემთხვევაში საწარმოს დირექტორის პირადი, მთელი თავისი ქონებით პასუხისმგებლობა გამორიცხულია (მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ საგადასახადო ვალდებულების დარიცხვა საზოგადოებაზე გამოწვეულია მისი სარისკო გადაწყვეტილებით), რადგან ხარჯების ოპტიმიზაციის მიზნით გამოუცდელი ბუღალტრის სამუშაოზე აყვანა არ წარმოადგენს მისი (დირექტორის) მხრიდან „საწარმოზე ზრუნვის“ ვალდებულების (მეწ.შეს.§9.6.)  დარღვევას.

 

წინამდებარე გადაწყვეტილებით, საქართველოს შეუერთდა იმ ქვეყნების რიცხვს, რომლებშიც საგადასახადო ვალდებულების განზრახ თავის არიდებისათვის (და შესაბამისი წინაპირობების  არსებობისას) საწარმოს პარტნიორი და საწარმოს დირექტორი მთელი თავისი ქონებით აგებენ პასუხს პირადად და უშუალოდ, თუ საწარმოს ქონება საგადასახადო ვალდებულების დასაფარად არასაკმარისია.

თუმცა ხაზი უნდა გაესვას იმ გარემოებას, რომ ყველა აღნიშნულ ქვეყანაში საგადასახადო ორგანოს ამგვარი უფლება, რომ შესაბამისი წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში მოსთხოვოს საწარმოს დირექტორსა ან/და პარტნიორს (პირადი ქონებით) საწარმოს საგადასახადო ვალდებულებების შესრულება, პირდაპირ არის განსაზღვრული საგადასახადო კანონმდებლობით და კერძო სამართლის ნორმებზე (მოცემულ შემთხვევაში – მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონი) დაყრდნობით ამ სახის პრაქტიკის ჩამოყალიბება პრაქტიკულად უპრეცედენტოა (სხვადასხვა ქვეყანაში ადმინისტრაციული ორგანოების ასეთი მცდელობა წარუმატებლად დასრულდა).

TaxInfo უახლოეს გამოცემებში წარმოადგენს დეტალურ პოზიციას უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით.

 

 

 

 



Developed By Aleksandre Chiabrishvili. Designed By mrGOTT